“Tepeden Tırnağa” Stresin Etkileri

stress-853644_960_720“Çağımızın hastalığı stres” derken hiç abartmıyoruz aslında. Bu, sadece mantıkla yola çıkarak varılan bir yargı değil; dünyanın pek çok yerinde bilim insanları tarafından yapılan araştırmalar da kronik stresin fiziksel ve ruhsal hastalıklara yol açtığını kanıtlıyor. Çok yoğun çalışan birinin kalp krizi geçirmesi, üniversite mezunu işsiz bir gençte egzama çıkması veya boşanmış bir kadının yüksek tansiyon sorunu yaşaması sadece fikirsel olarak değil, bilimsel olarak da “sebep-sonuç” ilişkisi taşıyor. Örneğin, Amerikan Tıp Derneği (İng. American Medical Association) tarafından geçtiğimiz yıllarda yayınlanan bir çalışmada stres, bir numaralı dolaylı-öldürücü sebep olarak gösterilirken, bütün hastalıkların yüzde 60’ının temel sebebi olduğu belirtiliyor.
Yani; stres direkt “stres” olarak ölüme sebebiyet vermiyor fakat yol açtığı hastalıklar öldürücü nitelikte. Her 10 hastalıktan 6’sının sebebi de “stres”.
Sadece bu veriler ışığında, stres yönetimini fazlasıyla hafife aldığımızı söylemek yanlış olmaz sanırım. Basit soğuk algınlığından uyku bozukluğuna, depresyondan ülsere, kalp rahatsızlıklarından yüksek tansiyona kadar pek çok hastalığın sebebi olan stresin vücudumuzdaki etkilerini daha fazla örnekle, “baştan ayağa” öğrenmek ister misiniz?

* Stres sadece “stres” değil. Maalesef… *

Vücut 1– Baş ağrısı, baş dönmesi, saç dökülmesi,
– Dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, anksiyete (kaygı), öfke, panik bozukluklar, insomnia (uyuyamama hastalığı), aşırı uyku isteği, davranış bozuklukları, Vücut 2depresyon, huzursuzluk, paranoya
– Diş gıcırdatma, diş sıkma
– Astım, nefes almakta zorlanma
– Çarpıntı, kalp hastalığı, kalp ritim bozukluğu, hipertansiyon, diyabet tip I ve II
muscles_leg_foot– Sindirim bozuklukları, mide yanması, karın ağrısı, huzursuz bağırsak sendromu, ülser
– Kilo artışı, obezite, iştah azalması, anoreksi
– Cinsel istekte azalma
– Kas gerilmesi, fibromiyalji, kompleks bölgesel ağrı sendromu, halsizlik, kronik yorgunluk
– Zayıf bağışıklık sistemi
– Alerjik tepkiler, döküntüler, kaşınma, terleme

Maalesef stresin etkileri bu kadarla sınırlı değil; buraya sadece belli başlı etkileri yazdım. Fakat bu kadar hastalığı saydıktan sonra biraz da iyi tarafından ve çözüm odaklı bakmak gerekirse, stresin mekanik etkilerini anlamak size, stres düzeyiniz hakkında bilinçli olmanız ve stres yönetimi konusunda proaktif davranmanız konusunda avantaj sağlar. Stresin fizyolojik ve psikolojik etkileri hakkında bilinçlenerek, kendinizin ve sevdiklerinizin sağlığını koruyacak önlemler alabilirsiniz. Stresin etkilerinden korunmak için stresi tanımak şart.

* Strese karşı ilk hamle: Stresi tanımak *

information-1027295_960_720

Bedeniniz için stresin küçüğü de büyüğü de aynı. İnsan bedeni stresi “büyük” veya “küçük” diye ayırmaz; stres strestir.  Gün içersinde belki de yüzlerce kez yaşadığımız strese reaksiyon olarak vücudumuzda her defasında art arda 1400 kadar biyokimyasal olay meydana gelir. Bu reaksiyonlar görmezden gelinirse stresin etkileri ile erken yaşlanma ve bilişsel işlev bozuklukları kaçınılmaz olur.

Stres zeki insanların mantıksız davranmasına neden olabilir. “Akıl tutulması” diyebileceğimiz bu durumda stres, beyninizin bazı bölümlerini kısıtlar ve potansiyel ve kapasitenizin altında davranışlar sergileyebilirsiniz. İdeal konumumuzdayken -bilişsel dinçlik, duygusal sakinlik, düşünce ve duygularda berraklık hali- beynimiz, kalbimiz ve sinir sistemimiz uyum halinde çalışır dolayısıyla biz de fiziksel, duygusal ve zihinsel olarak kapasitemizin zirvesinde oluruz.

Strese karşı hissizleşebilirsiniz. Mütemadiyen stres altındaki kişilerin zaman içerisinde stresin fizyolojik etkilerine alışmaları ve buna karşı hissizleşmeleri mümkün. Stresin yarattığı fizyolojik baskı, bazı insanların “normali” haline gelebilir ve bu durumun duygusal ve zihinsel anlamda kendilerini ne denli sınırladığını, yanlış kararlar ve aşırı tepkiler olarak günlük hayatlarına nasıl sirayet ettiğini fark edemeyebilirler. İdeal olan, stresin etkileri kronikleşmeden önlem almak.

Strese nasıl tepki vereceğimizi kontrol edebiliriz. Duygularımızın, düşüncelerimizin ve davranışlarımızın kurbanı olmak zorunda değiliz. Strese karşı ne yapacağımızı, nasıl davranacağımızı kontrol edebilir; stres kendini fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak açığa çıkarmadan çözüm üretebiliriz.

En iyi başa çıkma yolu, stresi hissettiğiniz an harekete geçmektir. Pek çok kişi stresi biriktirip kusma eğilimi gösterir. Gün boyu, “daha sonra hallederim” diyerek stres altında dolaşırlar ve akşam evde, sporda, hafta sonu tatilinde veya yıllık izinde rahatlamanın planını yaparlar. Ne yazık ki bu bakış açısı stresi durdurmaz ve stresin etkileri sisteminize zarar vermeye çoktan başlamıştır.

dwarf-1336356_960_720

Kontrol edilemez durumda değil ise, çoğumuzun her gün maruz kaldığı stresi yönetmenin ve rahatlamanın pek çok yolu var neyse ki. Başka bir yazıda stresle başa çıkma yöntemlerine geniş kapsamlı olarak değineceğim ancak genel anlamda stresi hale yola sokmanın temelinde sevdiğiniz şeyleri yaparak, yakınlarınızla konuşarak, egzersiz yaparak, uyku düzeni sağlayarak, doğru gıdalarla beslenerek ve zamanınızı doğru yöneterek yaşam kalitenizi arttırmak olduğunu söylebilirim. Her zaman olduğu gibi, sizin için kontrol edilemez bir durumdaysanız uzman psikolog ve psikiyatrlardan destek almanız gerektiğini de hatırlatmak isterim.

 

Kaynak
Kaynak
Kaynak
Kaynak

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir